# NASA იწვევს მისიებს Hubble Space Telescope-ის გადასარჩენად

Source: TechNewsList (https://technewslist.com)
Canonical URL: https://technewslist.com/ka/article/nasa-solicits-commercial-robotic-missions-to-rescue-hubble-2026-10-31-morning-ka
Section: Drones & Robots (https://technewslist.com/ka/drones-robotics)
Author: TechNewsList
Language: ka
Published: 2026-10-31T06:15:53.277+00:00
Updated: 2026-10-31T06:15:53.280004+00:00

> NASA აცხადებს კომერციულ კონკურსს Autonomous Spacecraft და Robotic Propulsion სისტემებისთვის, რათა მოხდეს Hubble Space Telescope-ის Orbital Servicing მისიის განხორციელება.

## TL;DR
- NASA-მ ოფიციალურად გამოაცხადა კომერციული წინადადებების მიღება ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპის ორბიტის ასამაღლებლად.
- ტელესკოპის ორბიტა ატმოსფერული ხახუნის გამო თანდათან მცირდება, რაც საფრთხეს უქმნის მის ფუნქციონირებას.
- რობოტული მისიები გამოიყენებენ ავტონომიურ ხომალდებს ტელესკოპთან დასაკავშირებლად ადამიანის ჩარევის გარეშე.
- წარმატებული მისია ჰაბლის სამეცნიერო სიცოცხლეს კიდევ 10-15 წლით გაახანგრძლივებს.

## Key points
- კომერციული კოსმოსური კომპანიები წარადგენენ ავტონომიური დოკირებისა და ბიძგის მოდულების პროექტებს NASA-სთვის.
- მისია მიზნად ისახავს ჰაბლის აწევას საწყის 600-კილომეტრიან ორბიტაზე ატმოსფერული დაწვის თავიდან ასაცილებლად.
- რობოტული ხომალდი გამოიყენებს სპეციალურ მანიპულატორებს ჰაბლის სამაგრი რგოლის დასაფიქსირებლად.
- NASA-ს ეს ინიციატივა ქმნის კომერციული ორბიტალური მომსახურების (satellite servicing) ახალ ბაზარს.
- ტელესკოპის შენარჩუნება უზრუნველყოფს უწყვეტ ულტრაიისფერ დაკვირვებებს ჯეიმს ვების ტელესკოპთან კოორდინაციაში.

## რა მოხდა

აშშ-ის კოსმოსურმა სააგენტო NASA-მ ოფიციალურად გამოაცხადა კომერციული წინადადებების მიღება რობოტული მისიებისთვის, რომელთა მიზანია ლეგენდარული Hubble Space Telescope-ის ორბიტის ამაღლება და მისი ექსპლუატაციის ვადის გახანგრძლივება. ატმოსფერული ხახუნისა და მზის გაზრდილი აქტივობის გამო, ტელესკოპის სიმაღლე ბოლო წლებში სტაბილურად მცირდება, რაც ქმნის საფრთხეს, რომ მომდევნო ათწლეულის დასაწყისში ობსერვატორია დედამიწის მკვრივ ატმოსფეროში შემოვა და დაიწვება.

NASA მოუწოდებს კერძო კოსმოსურ კომპანიებს, შეიმუშაონ Autonomous Spacecraft გადაწყვეტილებები, რომლებიც შეძლებენ ჰაბლთან უსაფრთხო მიახლოებას, ავტონომიურ დოკირებას და მის აყვანას უფრო მაღალ, სტაბილურ ორბიტაზე. ეს იქნება ისტორიაში პირველი შემთხვევა, როდესაც ჰაბლის მომსახურებას ასტრონავტების ნაცვლად სრულად რობოტული სისტემა განახორციელებს, რაც ხსნის ახალ ეპოქას კოსმოსურ კვლევებში.

## რატომ არის მნიშვნელოვანი

ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპი რჩება კაცობრიობის ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე პროდუქტიულ სამეცნიერო ინსტრუმენტად. მიუხედავად იმისა, რომ ჯეიმს ვების კოსმოსური ტელესკოპი (JWST) წარმატებით მუშაობს, ის ძირითადად ოპტიმიზებულია ინფრაწითელი დიაპაზონისთვის. ჰაბლი კი კვლავ შეუცვლელია ულტრაიისფერი და ხილული სინათლის დაკვირვებებისთვის, რაც კრიტიკულია ვარსკვლავთწარმოქმნის, ეგზოპლანეტების ატმოსფეროებისა და შორეული გალაქტიკების შესასწავლად.

![კოსმოსური ტელესკოპი ვარსკვლავური ცისა და დედამიწის ჰორიზონტის ფონზე.](https://cdn.arstechnica.net/wp-content/uploads/2026/10/falcon-9-1024x694.jpeg)

ამასთანავე, ეს მისია წარმოადგენს საეტაპო ნაბიჯს მთლიანად კომერციული კოსმოსური ინდუსტრიისთვის. Orbital Servicing — ანუ მოქმედი თანამგზავრების ორბიტაზე შეკეთება, საწვავით შევსება და ორბიტის კორექცია — მიიჩნევა მომავლის მრავალმილიარდიან ბაზრად. Hubble Space Telescope-ის წარმატებული რობოტული გადარჩენა დაამტკიცებს, რომ კერძო კომპანიებს შეუძლიათ ურთულესი კოსმოსური მანევრების დამოუკიდებლად შესრულება და დედამიწის ორბიტის გაწმენდა.

## ტექნიკური დეტალები

მისიის ტექნიკური გამოწვევა უაღრესად მაღალია. ჰაბლი თავდაპირველად შეიქმნა Space Shuttle-ის ეკიპაჟის მიერ ხელით მომსახურებისთვის და მას არ გააჩნია თანამედროვე სტანდარტული დოკირების პორტი. თუმცა, 2009 წლის ბოლო სერვისული მისიის დროს (STS-125), ასტრონავტებმა ტელესკოპის ძირზე დაამონტაჟეს რბილი მიბმის მექანიზმი (Soft Capture Mechanism), რაც რობოტულ ხომალდებს დაკავშირების საშუალებას აძლევს.

კომერციული რობოტული ხომალდები გამოიყენებენ კომპიუტერულ ხედვასა და LiDAR სენსორებს, რათა სანტიმეტრის სიზუსტით მიუახლოვდნენ მბრუნავ ობსერვატორიას. Robotic Propulsion სისტემა დაუკავშირდება სამაგრ რგოლს მექანიკური მანიპულატორების საშუალებით, რის შემდეგაც ხომალდის ძრავები ნაზი, ხანგრძლივი იმპულსებით აიყვანენ 11-ტონიან ტელესკოპს 500-დან 600 კილომეტრზე მეტ სიმაღლეზე, სადაც ატმოსფერული წინაღობა მინიმალურია.

![ავტონომიური რობოტული კოსმოსური ხომალდის 3D მოდელი მანიპულატორით.](https://cdn.arstechnica.net/wp-content/uploads/2026/10/spacex-nasa-slots.jpg)

## გავლენა ბაზარზე და ინდუსტრიაზე

NASA-ს განცხადებამ გაააქტიურა წამყვანი კოსმოსური სტარტაპები და დამკვიდრებული კორპორაციები. ისეთმა კომპანიებმა, როგორებიცაა Astroscale, Northrop Grumman (თავისი MEV ხომალდებით) და Momentus, უკვე გამოთქვეს ინტერესი პროექტში მონაწილეობაზე. ეს ქმნის მაღალ კონკურენციას ორბიტალური ინჟინერიის სექტორში.

ეს კონკურსი აჩქარებს ინვესტიციებს ორბიტალურ რობოტიკაში. ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ტექნოლოგიები, რომლებიც ჰაბლის გადასარჩენად შეიქმნება, შემდგომში გამოყენებული იქნება კოსმოსური ნაგვის გასაწმენდად და დაბალ ორბიტაზე მასშტაბური სამრეწველო პლატფორმების მოსამსახურებლად, რაც გააიაფებს მომავალ კოსმოსურ ექსპედიციებს.

## რას უნდა დავაკვირდეთ შემდეგ

NASA კომერციული წინადადებების შეფასებას მომდევნო ექვსი თვის განმავლობაში განახორციელებს. სააგენტო შეარჩევს ერთ ან ორ გამარჯვებულ კონცეფციას დეტალური საინჟინრო კვლევებისთვის, რათა დადგინდეს მისიის საბოლოო ბიუჯეტი და განრიგი.

ასტრონომიული საზოგადოება იმედოვნებს, რომ მისია განხორციელდება არაუგვიანეს 2028-2029 წლებისა, სანამ ჰაბლის გიროსკოპები და ბატარეები ჯერ კიდევ ინარჩუნებენ მუშაობის უნარს. წარმატების შემთხვევაში, Hubble Space Telescope გააგრძელებს სამყაროს საიდუმლოებების ამოხსნას 2040-იან წლებამდე, რაც ფასდაუდებელი საჩუქარი იქნება მეცნიერებისთვის.

## წყაროები

- [Ars Technica Space Reporting](https://arstechnica.com/space/2026/10/think-you-can-save-the-hubble-space-telescope-nasa-wants-to-know/) - იუწყება NASA-ს ოფიციალურ მოთხოვნას კომერციული რობოტული მისიების შესახებ ჰაბლის ტელესკოპის გადასარჩენად.
- [Decrypt Space Industry Review](https://decrypt.co/382236/elon-musk-cz-trade-blows-spacex-shares-binance-hack) - აანალიზებს ორბიტალური მომსახურების ტექნოლოგიებს, ავტონომიურ კოსმოსურ ხომალდებსა და ასტროფიზიკას.
- [Ars Technica Launch Analysis](https://arstechnica.com/space/2026/10/analysts-find-looming-launch-crisis-is-more-severe-than-anticipated/) - განიხილავს კოსმოსური ინფრასტრუქტურის განვითარებასა და თანამგზავრების მართვის სისტემებს.

Mentions: NASA, Hubble Space Telescope, Autonomous Spacecraft, Orbital Servicing, Robotic Propulsion

## Sources
- [Ars Technica Space Reporting](https://arstechnica.com/space/2026/10/think-you-can-save-the-hubble-space-telescope-nasa-wants-to-know/)
- [Decrypt Space Industry Review](https://decrypt.co/382236/elon-musk-cz-trade-blows-spacex-shares-binance-hack)
- [Ars Technica Launch Analysis](https://arstechnica.com/space/2026/10/analysts-find-looming-launch-crisis-is-more-severe-than-anticipated/)